Cơn mưa rào lúc chiều không chỉ để lại những vũng nước đục ngầu và chiếc thuyền gỗ bí ẩn, mà nó còn để lại cho tôi một cái đầu nóng hầm hập và những cái hắt hơi liên hồi. Vừa bước chân vào đến hiên nhà, nước mưa còn nhỏ ròng ròng từ gấu quần đen nhẻm, tôi đã thấy cha ngồi đó. Ông không nói gì, tay vẫn thong thả vót những nan tre, nhưng đôi mắt ông nheo lại phía sau làn khói thuốc lào bảng lảng, một cái nhìn sâu hoắm và nghiêm nghị khiến tôi lạnh toát sống lưng, cái lạnh còn đáng sợ hơn cả nước mưa ngoài kia.
U tôi từ trong bếp chạy ra, vừa nhìn thấy tôi đã kêu trời: "Trời đất ơi là Cuội! Đã bảo mưa đầu mùa độc lắm, sao con cứ lì cái mặt ra mà tắm táp thế hả con? Vào thay quần áo mau, u đun nước gừng cho!"
Tôi lủi thủi đi vào gian trong, vừa thay chiếc áo may ô ướt sũng vừa nghe tiếng cha húng hắng ho ngoài hiên. Sau khi đã uống cạn bát nước gừng cay xè đến chảy nước mắt, tôi bị gọi ra đứng giữa sân. Cha tôi đã buông con dao vót tre, trên tay ông bây giờ là một chiếc roi mây dài, dẻo và bóng loáng – thứ "vũ khí" mà đứa trẻ nào ở xóm Chùa cũng khiếp sợ.
"Quỳ xuống!" – Giọng cha trầm đặc, không to nhưng đầy uy lực.
Tôi lí nhí vâng lời, đầu gối chạm xuống nền gạch bát tràng mát lạnh. U định nói gì đó nhưng nhìn cái hàm bạnh ra của cha, bà lại thở dài rồi quay vào bếp, tiếng sụt sịt của u vọng ra khiến lòng tôi thắt lại.
"Con biết tội của con chưa?" – Cha hỏi, chiếc roi mây nhịp nhẹ xuống nền gạch nghe tách... tách...
"Dạ... con biết rồi ạ. Con mải chơi, không nghe lời u dặn..." – Tôi cúi gầm mặt, nhìn vào những đường vân gạch nhạt nhòa.
"Mải chơi không phải là cái tội lớn nhất." – Cha đứng dậy, bước chậm rãi quanh tôi. "Tội lớn nhất là con không biết quý trọng bản thân mình. Con có biết nếu con ốm, ai là người thức trắng đêm lo cho con không? Con có biết hôm nay cha mẹ phải gồng mình gặt nốt sào ruộng dưới mưa để có tiền mua sách vở cho con không? Con lớn rồi, không phải chỉ sống cho mình mình đâu Cuội ạ."
Vút... Chát!
Một đường roi nảy lửa giáng xuống mông tôi. Tôi cắn chặt môi để không bật ra tiếng khóc, nhưng nước mắt cứ thế trào ra, nóng hổi. Cái đau của roi mây không âm ỉ, nó tê tái và xót xa.
Vút... Chát!
Nhát thứ hai. Cha đánh rất nhịp nhàng, mỗi nhát roi là một lời nhắc nhở. Tôi không ghét cha, lúc đó trong lòng tôi chỉ có một nỗi hối hận vô hạn. Tôi nhớ đến hình ảnh cha mẹ lặn lội dưới bùn lầy, nhớ đến bát cơm chan nước vối buổi trưa mà cha nhường hết phần cá to cho tôi.
Sau nhát roi thứ ba, cha buông roi. Ông thở hắt ra một hơi dài rồi ngồi xuống chiếc ghế đẩu, đôi tay thô ráp, nứt nẻ vì sương gió nắm lấy vai tôi, kéo tôi đứng dậy.
"Vào trong đi, u bôi vôi cho." – Giọng cha bỗng chốc dịu lại, sự nghiêm khắc biến mất, chỉ còn lại nỗi xót xa ẩn giấu.
Tối hôm ấy, tôi nằm sấp trên giường vì vết lằn vẫn còn cay xè. U ngồi bên cạnh, vừa bôi vôi vừa xoa nhẹ tấm lưng gầy của tôi. Trong bóng tối lờ mờ của ánh đèn dầu, tôi thấy bóng cha in trên vách đất, ông đang ngồi một mình ngoài hiên, lặng lẽ rít một hơi thuốc lào thật dài. Ánh lửa từ điếu cày lóe lên rồi tắt lịm, giống như những trăn trở trong lòng người đàn ông trụ cột gia đình.
"Cha con đánh con đau một, nhưng lòng ông ấy đau mười đấy con ạ," – U thì thầm. "Cha đánh để con nên người, để sau này ra đời con biết đâu là điểm dừng, biết đâu là trách nhiệm."
Tôi im lặng, nhìn ra ngoài cửa sổ. Mưa đã tạnh, chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt từ mái tranh xuống chum nước vang lên đều đặn tỏng... tỏng.... Bài học đầu tiên của cha không phải là về kiến thức, mà là về cách làm người. Chiếc roi mây ấy không chỉ quất vào da thịt, mà nó đã quất vào sự ích kỷ của tuổi thơ, buộc tôi phải nhìn thấy những nếp nhăn trên trán mẹ và những vết chai sạn trên tay cha.
Lúc sau, tôi nghe tiếng bước chân nhẹ nhàng của cha tiến lại gần giường. Ông đắp lại mép chăn cho tôi, bàn tay cứng quắc của ông lướt nhẹ qua tóc tôi một cách vụng về. Tôi nhắm mắt, giả vờ như đã ngủ say, nhưng một giọt nước mắt nóng hổi lại lăn dài trên má.
Ngày mai, tôi vẫn sẽ là thằng Cuội nghịch ngợm, vẫn sẽ cùng thằng Đen và cái Tí phiêu lưu khắp các ngõ ngách, nhưng tôi biết rằng mình đã lớn thêm một chút. Tôi sẽ không chỉ chạy theo những chiếc thuyền giấy hay những huyền thoại về kho báu, mà tôi sẽ học cách trân trọng những gì mình đang có dưới mái hiên nhà thẫm mùi khói bếp này.
Bài học từ roi mây của cha, hóa ra lại là bài học êm đềm nhất mà tôi từng được học.