Ánh sáng buổi sớm không lọt qua những ô cửa kính màu lộng lẫy của đại thánh đường, mà xuyên qua những kẽ hở của mái che bằng da thú và những tấm tôn rỉ sét. Aris tỉnh dậy trên một tấm đệm nhồi rơm khô cứng, thứ rơm đâm vào da thịt anh đau nhói, nhắc nhở rằng tấm lưng này không còn được nuông chiều bởi nệm lông vũ và lụa là. Khắp căn lều bốc lên một mùi hỗn tạp: mùi kim loại oxy hóa, mùi khói than nồng nặc và mùi ngai ngái của bùn đất chưa khô.
Anh cố gắng ngồi dậy, cơn đau ở vai trái đã dịu đi nhờ lớp cao thảo mộc đen nhẻm, nhưng sự rã rời vẫn bao trùm lấy từng thớ cơ. Bước ra khỏi lều, Aris choáng ngợp bởi một thế giới hoàn toàn khác. Đây không phải là khu ổ chuột tạm bợ anh đã đi ngang qua, mà là một công trường khổng lồ được xây dựng trên tàn tích của một thành phố cổ đại đã bị vùi lấp.
Những người xung quanh anh — những "Kẻ Ăn Tàn Tích" — đang bận rộn với công việc của mình. Họ không mặc áo choàng trắng hay đeo dây chuyền thánh giá. Họ mặc những bộ đồ bảo hộ bằng da dày, thắt lưng treo đầy búa, kìm và những thiết bị đo đạc lạ lùng. Đàn ông, phụ nữ và thậm chí cả những đứa trẻ lớn tuổi đều đang miệt mài đào bới, trục vớt những thanh dầm thép rỉ sét hoặc những khối năng lượng cổ xưa đã cạn kiệt từ lòng đất sâu.
"Tỉnh rồi đấy à, đồ vật trang trí?"
Lyra xuất hiện từ sau một đống đổ nát, trên vai cô là một bao tải nặng chứa đầy những mảnh linh kiện cơ khí. Cô ném cái bao xuống đất với một tiếng "rầm" khô khốc, mồ hôi nhễ nhại trên trán khiến những vệt nhọ nồi càng thêm lem luốc. Cô nhìn Aris bằng ánh mắt soi mói, như thể đang đánh giá xem "món hàng" mình vừa nhặt về có giá trị sử dụng gì không.
Aris nhìn đôi bàn tay mình, rồi nhìn xung quanh. "Đây là nơi nào? Tại sao họ lại làm những việc này thay vì trồng trọt hay buôn bán?"
Lyra cười nhạt, một nụ cười đầy vẻ chế nhạo sự ngây ngô của anh. "Trồng trọt ư? Đất đai quanh núi Thánh đã bị 'ân điển' của các người làm cho bạc màu từ lâu rồi. Thứ duy nhất còn giá trị ở vùng đất chết này là những thứ tiền nhân để lại bên dưới. Chúng tôi nhặt nhạnh đống rác của quá khứ để đổi lấy bánh mì từ những tay buôn lậu biên giới. Ở đây, không có lời cầu nguyện nào làm đầy được cái bụng rỗng đâu."
Aris bước đi lảo đảo giữa trại. Anh nhìn thấy một nhóm người đang cố gắng vận hành một chiếc máy bơm nước bằng hơi nước cũ kỹ. Họ chửi thề, họ cãi vã, và họ đổ mồ hôi thật sự. Không có sự yên tĩnh trang nghiêm, không có những bài thánh ca du dương. Chỉ có tiếng kim loại va chạm và hơi thở nặng nhọc của sự sống còn.
Đột nhiên, anh cảm thấy mình lạc lõng đến cực điểm. Mái tóc bạch kim rực rỡ của anh, biểu tượng của sự thuần khiết thần thánh, giờ đây giống như một ngọn đèn lố bịch giữa đống bụi bặm và tàn tích. Những ánh mắt nhìn anh không có sự tôn sùng, chỉ có sự tò mò pha lẫn ác cảm. Đối với họ, anh không phải là Thánh tử; anh là một gánh nặng, một kẻ ăn bám mang trên mình bộ quần áo của kẻ thù.
Một người đàn ông già với cánh tay cơ bắp cuồn cuộn dừng việc búa đập, nhìn Aris rồi quay sang Lyra: "Này Lyra, cô mang về một con búp bê lụa để làm gì? Chúng ta không đủ thức ăn cho những kẻ chỉ biết đứng nhìn đâu."
"Tôi biết," Lyra đáp lạnh lùng, đôi mắt cô xoáy vào Aris. "Nếu hắn muốn sống đến ngày mai, hắn sẽ phải học cách dùng đôi bàn tay đó vào việc khác ngoài việc chắp tay xin xỏ."
Aris nhìn xuống bát cháo loãng mà một đứa trẻ vừa đặt vào tay mình. Nó đục ngầu và có vị hơi chát của hạt ngũ cốc dại. Anh đã từng từ chối những bữa tiệc xa hoa vì chúng "không đủ thanh tịnh", giờ đây, anh phải đấu tranh tư tưởng để nuốt trọn thứ nước lỏng bỏng này để xua đi tiếng gào thét của bao tử.
Mỗi ngụm cháo trôi xuống cổ họng là một nhát dao đâm vào lòng tự trọng của vị Thánh tử cao quý. Aris nhận ra rằng, trong trại của những Kẻ Ăn Tàn Tích, giá trị của một mạng người được đo bằng những gì họ làm ra, không phải bằng ánh hào quang trên đầu. Đêm nay, anh sẽ không ngủ trên giường nệm, và sáng mai, ánh mặt trời sẽ không ban phước cho anh, mà sẽ bắt đầu một chương mới đầy đọa đày trong cuộc đời của một kẻ bị tước đoạt thiên đường.