Trời Thẩm Dương vào đông thường tối rất nhanh, cái bóng tối nhem nhuốc phủ lên những con ngõ nhỏ chật hẹp, nơi hơi ẩm và mùi thức ăn rẻ tiền quyện vào nhau tạo nên một bầu không khí đặc quánh. Tôi bước chân vào nhà, cảm giác ấm áp từ hơi bếp tỏa ra không làm tôi nhẹ lòng, trái lại, nó khiến lồng ngực tôi thắt lại theo một thói quen vô thức. Mẹ đang ngồi bên chiếc bàn gỗ đã tróc sơn, ánh đèn dây tóc vàng vọt chiếu xuống mái tóc lốm đốm bạc của người đàn bà chưa đầy bốn mươi tuổi nhưng đôi mắt đã hằn sâu những vết chân chim của sự khắc khổ. Trên bàn, bát cơm của tôi trắng tinh, nóng hổi, đặt cạnh một đĩa thịt thăn xào nhỏ xíu, chỉ có duy nhất một miếng thịt thăn nằm lọt thỏm giữa những lát hành tây và ớt xanh.
Mẹ không ngẩng đầu lên, chỉ đẩy đĩa thịt về phía tôi và bảo con ăn đi cho nóng, hôm nay học thêm mệt rồi, cần phải bồi bổ. Tôi nhìn xuống bát cơm của mẹ, chỉ là một bát cháo loãng thiên về nước, kèm theo mấy mẩu dưa muối xám xịt còn sót lại từ bữa trước. Cổ họng tôi khô khốc, tôi gắp miếng thịt duy nhất ấy định bỏ vào bát mẹ thì ngay lập tức, một ánh mắt sắc lẹm bắn về phía tôi, ngăn cản mọi hành động phản kháng. Mẹ nói bằng chất giọng bình thản nhưng không cho phép chối từ rằng mẹ không thích ăn thịt, mùi dầu mỡ làm mẹ buồn nôn, con còn phải thi đại học, không được phép để cơ thể suy nhược.
Tôi lầm lũi cúi đầu, cắn một miếng thịt mà cảm giác như đang nhai một khối chì nặng nề. Miếng thịt thăn ấy không chỉ là thức ăn, nó là mồ hôi của mẹ sau mười tiếng đồng hồ ngồi khom lưng bên máy khâu, là số tiền mà bà đã phải tính toán chi li từng đồng khi đi chợ, là sự từ bỏ mọi nhu cầu tối thiểu của một con người để dồn hết vào cái dạ dày của tôi. Sự hy sinh của mẹ không giống như những lời ca tụng trong sách vở, nó không dịu dàng, nó tàn khốc và mang tính chiếm đoạt. Mỗi khi tôi nuốt một miếng thức ăn ngon, tôi lại cảm thấy mình như đang rút dần sự sống từ cơ thể gầy gò của mẹ, khiến tôi mang một món nợ mà dù có dùng cả đời này cũng không thể chi trả nổi.
Trong không gian im lặng chỉ có tiếng húp cháo sột soạt của mẹ và tiếng nhai cơm run rẩy của tôi, mẹ bắt đầu hỏi về kết quả buổi kiểm tra thử môn Vật lý ban chiều. Khi tôi đáp rằng mình đạt điểm tối đa, gương mặt mẹ không giãn ra thành một nụ cười, bà chỉ khẽ gật đầu như đó là một điều hiển nhiên. Bà bảo rằng con đừng tự mãn, cha con năm xưa cũng bắt đầu từ những điểm số này mà đi lên, ông ta có thể làm được thì con phải làm tốt hơn thế gấp bội. Nhắc đến người đàn ông ấy, tay mẹ siết chặt lấy đôi đũa gỗ, những đốt ngón tay trắng bệch ra vì lực ép. Tôi biết, miếng thịt thăn này, bát cháo loãng kia và cả sự khắc nghiệt này đều là những viên gạch để mẹ xây nên một tòa tháp, nơi bà sẽ đặt tôi lên đỉnh cao nhất để thách thức cả thế giới đã phản bội bà.
Bữa cơm kết thúc nhanh chóng trong sự ngột ngạt thường thấy. Mẹ đứng dậy, thu dọn bát đũa và từ chối để tôi giúp đỡ, bà bảo thời gian của tôi chỉ dành cho việc học, những việc tay chân thấp kém này mẹ làm là đủ rồi. Nhìn bóng lưng còng xuống của mẹ bên bồn rửa bát, tôi chợt nhận ra rằng sự chăm sóc của mẹ giống như một loại độc dược được bọc trong lớp đường ngọt lịm. Bà yêu tôi bằng một tình yêu cực đoan, thứ tình yêu được xây dựng trên đống tro tàn của thanh xuân và lòng thù hận dành cho cha. Bà nuôi tôi bằng thịt thăn, bằng sữa ấm, bằng tất cả những gì tốt đẹp nhất mà bà có thể kiếm được, nhưng đồng thời bà cũng tước đoạt đi của tôi quyền được cảm thấy bình yên trong chính căn nhà của mình.
Tôi quay trở về bàn học, nhìn vào những dòng công thức toán học chằng chịt, cảm nhận được hơi thở của mẹ vẫn đang lảng bảng đâu đó ngoài cửa phòng, âm thầm canh giữ và kỳ vọng. Miếng thịt thăn ban nãy vẫn còn đọng lại vị mặn nơi đầu lưỡi, một vị mặn không phải của muối, mà của nước mắt và sự hy sinh đến cay nghiệt. Tôi biết, đêm nay tiếng máy khâu sẽ lại vang lên, và mẹ sẽ lại thức để dệt nên những xiềng xích mới cho ngày mai của tôi.