Chiều hôm ấy, bầu không khí trong nhà đặc quánh hơn bình thường. Cơn mưa phùn của mùa đông Thẩm Dương mang theo cái lạnh len lỏi vào từng kẽ răng, nhưng cái lạnh phát ra từ phía mẹ tôi còn đáng sợ hơn thế. Tôi vừa bước chân qua ngưỡng cửa, chưa kịp đặt cặp sách xuống bàn thì mẹ đã đứng đó, im lặng như một pho tượng đá dưới ánh đèn dầu hỏa lờ mờ. Bà không hỏi tôi hôm nay học thế nào, cũng không nhắc tôi đi rửa mặt như mọi khi.
Bà tiến lại gần, đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ nheo lại, rồi đột ngột túm lấy cổ áo khoác của tôi. Tôi giật mình, định lùi lại nhưng đôi bàn tay thô ráp của mẹ đã siết chặt lấy lớp vải dạ. Mẹ cúi xuống, bắt đầu ngửi dọc theo bả vai và cổ áo tôi một cách cuồng loạn. Hành động ấy giống như một loài thú đang đánh hơi sự xâm nhập của kẻ thù vào lãnh địa của mình.
Gương mặt mẹ bỗng chốc biến dạng, đôi môi run rẩy rít qua kẽ răng. "Mùi gì đây?"
Tôi đứng sững lại, tim đập thình thịch trong lồng ngực. "Mùi... mùi gì hả mẹ? Chỉ là mùi mưa thôi mà."
"Nói dối!" Mẹ gầm lên, âm thanh khàn đặc xé toạc không gian tĩnh lặng. Bà dí sát mũi vào vai áo tôi một lần nữa. "Đây là mùi mồ hôi của đàn ông. Mùi thuốc lá lẫn với mùi mồ hôi lạ. Nhất Lan, con đã đi đâu? Con đã đứng gần đứa con trai nào?"
Tôi chợt nhớ ra, lúc tan học, vì tránh một vũng nước đọng, một bạn nam cùng lớp đã vô tình va phải tôi. Cậu ấy chỉ kịp đỡ lấy tay tôi một giây trước khi xin lỗi rồi chạy đi. Nhưng đối với mẹ, một giây đó là một sự phản bội thiên cổ. Mẹ vung tay, chiếc áo khoác bị bà giật mạnh khiến tôi loạng choạng ngã xuống sàn nhà lạnh lẽo. Bà không đánh tôi, nhưng cách bà cầm chiếc áo khoác ấy như cầm một thứ rác rưởi dơ bẩn khiến tôi thấy nhục nhã vô cùng.
Mẹ chạy nhào vào bếp, vơ lấy chiếc chậu nhôm và đổ đầy nước lạnh. Bà ném chiếc áo khoác đắt tiền vào chậu, đổ thêm một lượng lớn bột giặt rẻ tiền đến mức bọt tung trắng xóa nhưng nồng nặc mùi hóa chất. Bà bắt đầu vò một cách điên cuồng. Đôi bàn tay vốn đã nứt nẻ của mẹ giờ đây đỏ rực lên dưới làn nước lạnh căm căm, nhưng bà như không còn biết đau. Bà vừa vò vừa lẩm bẩm, nước mắt chảy dài hòa lẫn vào bọt xà phòng trắng xóa.
"Mẹ đã dặn con thế nào? Đàn ông là loài cầm thú. Một cái chạm vai hôm nay sẽ là cái thai trong bụng ngày mai. Con muốn giống mẹ sao? Con muốn bị vứt bỏ giữa lúc bụng mang dạ chửa, phải đi nhặt từng miếng vải vụn để nuôi con sao?"
Tôi ngồi bệt dưới sàn, nhìn bóng lưng gầy gò của mẹ rung lên theo từng nhịp vò quần áo. Sự nghi ngờ của mẹ không chỉ là một cơn ghen tuông mẫu tử, nó là một hội chứng hậu sang chấn tâm lý đã ăn sâu vào tủy. Mỗi mùi hương lạ, mỗi ánh mắt khác thường từ người khác giới đều kích hoạt nỗi đau bị bỏ rơi năm xưa, biến bà thành một người quản ngục điên loạn. Bà đang cố tẩy rửa một mùi hương mà có lẽ chỉ tồn tại trong nỗi ám ảnh của chính bà, nhưng thực chất, bà đang tẩy rửa cả sự tự trọng ít ỏi còn sót lại của tôi.
Đêm đó, mẹ không cho tôi mặc chiếc áo ấy nữa. Bà treo nó ra ngoài ban công, dưới cái lạnh âm độ để "gió mang đi hết những dơ bẩn". Tôi nằm trong phòng, nghe tiếng nước nhỏ giọt từ chiếc áo ngoài hiên, cảm giác như chính tâm hồn mình cũng đang bị mẹ đem ra vò nát trong chiếc chậu nhôm cũ kỹ kia. Mẹ ngồi ngoài phòng khách, không thắp đèn, chỉ có hơi thở nặng nề và mùi bột giặt nồng nặc lan tỏa, nhắc nhở tôi rằng mọi ngõ ngách trong cuộc đời tôi đều thuộc quyền sở hữu tuyệt đối của người đàn bà mang họ Thẩm.