Sau sự cố nhà vệ sinh sáng thứ Hai, bà chủ trọ quyết định làm một việc rất trọng đại:
họp xóm trọ.
Tờ giấy thông báo được dán ngay cột điện giữa sân:
“TỐI NAY 19H – HỌP TOÀN BỘ NGƯỜI Ở TRỌ
VẮNG MẶT TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM”
Dòng cuối được gạch đậm ba lần, thể hiện mức độ nghiêm túc chưa từng có.
Định đọc xong, quay sang Thắng Mập:
— “Tự chịu trách nhiệm” là sao anh?
— Là không biết chịu trách nhiệm về cái gì, nhưng chắc chắn là không muốn — Thắng đáp.
Đúng 19 giờ, sân xóm trọ đông đủ lạ thường. Những người bình thường hay đi sớm về muộn nay cũng xuất hiện. Có người còn mang theo ghế nhựa từ phòng ra, tư thế rất sẵn sàng… ngồi lâu.
Bà chủ trọ đứng giữa sân, tay cầm cuốn sổ, mắt quét một vòng.
— Đủ mặt rồi đó hả?
Không ai trả lời.
— Được. Vậy bà nói luôn. Gần đây xóm trọ xảy ra nhiều chuyện không hay. Nào là nghẹt bồn cầu, nào là xài điện nước không ý thức, nào là ồn ào khuya.
Một anh phòng đầu dãy giơ tay:
— Dạ cô ơi, con có ý kiến.
— Nói.
— Con nghĩ nghẹt bồn cầu là do hệ thống cũ, không hẳn do người dùng.
Không khí hơi chùng xuống. Bà chủ trọ nhìn anh đó, cười nhẹ.
— Vậy ai xài hệ thống đó?
— Dạ… tụi con.
— Ừ. Vậy là do người dùng.
Anh kia ngồi xuống ngay.
Thắng Mập giơ tay:
— Cô ơi, con xin góp ý nhẹ.
— Góp gì?
— Nhà vệ sinh nên có… bảng hướng dẫn sử dụng.
— Hướng dẫn cái gì?
— Dạ… những thứ không nên bỏ vô.
Cả xóm cười rộ lên. Bà chủ trọ ho một tiếng:
— Cái đó không cần hướng dẫn. Lớn hết rồi.
Ông Năm xe ôm từ nãy giờ im lặng, giờ mới lên tiếng:
— Theo chú, mấu chốt vấn đề là ý thức tập thể.
— Dạ chú, chú nói rõ hơn được không? — Định hỏi.
— Ý thức tập thể là khi mình làm gì, mình nghĩ cho người khác.
— Ví dụ?
— Ví dụ như… đi vệ sinh.
Cả xóm gật gù, đồng loạt quay sang nhìn… Thắng Mập.
— Ê ê! — Thắng phản đối — Mấy người nhìn tui chi?
— Không ai nói gì hết — Định cười — mọi người chỉ… suy nghĩ thôi.
Cuộc họp bắt đầu lệch hướng từ đó.
Người này kể chuyện phòng kia mở nhạc to. Người kia tố phòng nọ xài bếp không dọn. Có người còn than mất dép trước cửa phòng ba lần trong tháng.
— Dép tui chứ không phải dép ai khác nha! — một chị lên tiếng.
— Dép giống nhau hết mà — một anh cãi.
— Giống chỗ nào? Dép tui có hoa!
— Hoa gì mà nhìn như rong biển?
Không khí nóng dần. Bà chủ trọ gõ gõ cuốn sổ:
— Trật tự! Họp là để giải quyết, không phải để cãi.
Cả xóm im lặng được đúng… mười giây.
— Mà nói thiệt — Thắng Mập lên tiếng — cãi cũng là một cách giải tỏa.
Bà chủ trọ trừng mắt:
— Cậu muốn giải tỏa hay muốn ra ngoài ở?
— Dạ… con muốn giải quyết.
Cuối cùng, sau gần một tiếng, cuộc họp đi đến kết luận rất rõ ràng:
Mọi người phải có ý thức hơn.
Ai làm bẩn thì tự dọn.
Nếu tái phạm nhiều lần, bà chủ trọ sẽ… nhắc nhiều hơn.
— Hết hả cô? — Định hỏi.
— Ừ, hết. Ai về phòng nấy đi.
Mọi người đứng lên, giải tán trong im lặng kỳ lạ. Không ai chắc là vấn đề đã được giải quyết hay chưa, nhưng ai cũng thấy… mệt.
Thắng Mập vươn vai:
— Họp xong anh đói ghê.
— Anh lúc nào chả đói — Định cười.
Ông Năm dắt xe ra, kết luận một câu xanh rờn:
— Thấy chưa, nói nhiều không giải quyết được gì, nhưng không nói thì cũng không được.
Định nhìn theo mọi người về phòng, nghĩ thầm:
“Ở xóm trọ này, họp là để biết rằng… mọi thứ vẫn y nguyên.”
Và đó chính là lý do cuộc họp xóm trọ ấy, dù rất nghiêm túc, vẫn đi thẳng vào lòng đất.