979 từ
Sau thành công của Hệ Thống Tọa Độ, Lý Hàm Dũng (Trần Văn Lịch) đã chứng minh được khả năng ứng dụng Toán học vào không gian vật chất. Thách thức tiếp theo mà Vua Triều Nguyên giao cho Hàm Dũng lại mang tính trừu tượng và khó nắm bắt hơn nhiều: Dự đoán Mùa Màng và Dịch Bệnh. Các quan lại Bộ Nông và Bộ Y tế đang phải vật lộn với sự bất định của thiên nhiên, không thể tính toán được tỷ lệ thành công của một vụ mùa hay khả năng bùng phát của một loại dịch bệnh, dẫn đến việc phân bổ tài nguyên không hiệu quả. Họ coi những sự kiện này hoàn toàn là ngẫu nhiên, là ý chỉ của trời đất, và chỉ biết cầu nguyện. Lịch nhận ra rằng, đây là lúc cần phải giới thiệu về Xác Suất và Thống Kê sơ khai, những công cụ giúp định lượng sự ngẫu nhiên.
Lịch biết rằng việc giải thích "Xác Suất" là một nhiệm vụ bất khả thi đối với triều đại cổ đại, nơi mọi thứ đều được nhìn nhận qua lăng kính định mệnh. Anh quyết định bắt đầu bằng những ví dụ trực quan và gần gũi nhất: trò chơi gieo xúc xắc và tung đồng xu. Lịch giải thích cho các quan lại và học giả rằng, dù một lần gieo xúc xắc là ngẫu nhiên, nhưng nếu ta gieo một trăm lần, ta sẽ thấy một Quy luật ẩn giấu, một Tỷ Lệ cố định về số lần xuất hiện của mỗi mặt.
Lịch (Hàm Dũng, giọng đầy uy quyền): "Thưa chư vị, Vạn Vật đều tuân theo một Quy Luật Tái Diễn, ngay cả sự ngẫu nhiên cũng có trật tự của nó. Xác Suất chính là nghệ thuật đếm những điều không thể đếm, là công cụ để đo lường Sự Ưu Tiên của một sự kiện. Nếu ta gieo một đồng xu, có hai mặt, thì khả năng ra mặt này là một nửa (một phần hai). Đây không phải là sự can thiệp của thần thánh, mà là Định Lý Phân Bổ của Thiên Nhiên."
Lịch đã dùng Tỷ Lệ Thống Kê để phân tích dữ liệu cũ về thời tiết và vụ mùa, từ đó dự đoán được tỷ lệ thành công của vụ mùa sắp tới. Anh đề xuất một hệ thống dự trữ lúa gạo dựa trên Tỷ Lệ Rủi Ro (phần trăm khả năng thất bại), một khái niệm hoàn toàn mới mẻ, giúp triều đình phân bổ tài nguyên một cách hiệu quả và khoa học hơn. Sự chính xác trong dự đoán của Lịch ngay lập tức gây ra sự kinh ngạc sâu sắc, vì nó dường như cho phép con người can thiệp vào "ý trời."
Sự thành công của Lịch trong việc "đếm sự ngẫu nhiên" đã khiến Tư Mã Chấn, người đang âm thầm theo dõi mọi hành động, phải thay đổi chiến lược. Ông ta nhận ra rằng, không thể chỉ đơn thuần cáo buộc Hàm Dũng dùng tà thuật nữa. Tư Mã Chấn quyết định tấn công vào phương pháp giảng dạy của Hàm Dũng. Ông ta chỉ ra rằng, Hàm Dũng luôn sử dụng những hình ảnh quá thô thiển và đời thường (gieo xúc xắc, bánh bao, trò chơi), thiếu đi sự trang nghiêm học thuật mà một thiên tài nên có.
Tư Mã Chấn (phàn nàn với Vua): "Tể Tướng Hàm Dũng là người tài năng, nhưng phương pháp giảng dạy của ngài ấy lại thiếu đi sự tôn kính đối với tri thức. Ngài ấy biến Toán học thành trò chơi trẻ con, thành các ví dụ thô thiển về bánh bao và xúc xắc. Điều này sẽ làm mất đi sự trang nghiêm của Đạo Số Học!"
Tư Mã Chấn lập luận rằng, nếu Toán học quá đơn giản, nó sẽ không còn được tôn trọng và sẽ bị coi thường. Vua Triều Nguyên, vốn là người quý trọng sự trang nghiêm, đã yêu cầu Hàm Dũng phải điều chỉnh lại cách thức giảng dạy của mình.
Trong lúc đối mặt với yêu cầu này, Diễm Nhi đã đến tìm Lịch. Cô không chỉ mang theo một chiếc bánh bao (một sự an ủi tinh tế cho nỗi nhớ phở của anh), mà còn mang theo một cuốn sách thơ ca cổ.
Diễm Nhi (đặt cuốn sách lên bàn): "Tể Tướng, Tư Mã Chấn đúng. Ngài nên điều chỉnh cách giảng dạy. Nhưng không phải là bỏ đi sự đơn giản, mà là mặc cho sự đơn giản đó chiếc áo thơ ca và triết lý. Ngài đã dạy về Xác Suất bằng xúc xắc, vậy hãy để tôi giúp ngài diễn giải nó thành Định Mệnh và Số Phận. Hãy gọi Xác Suất là Tỷ Lệ Hồi Âm của Vận Mệnh."
Lịch (Hàm Dũng, ánh mắt sáng lên): "Diễm Nhi, cô luôn hiểu tôi. Cô là người phiên dịch tốt nhất của tôi. Cô giúp tôi biến sự lười biếng hiện đại thành sự tối ưu hóa triết lý cổ đại. Tôi sẽ tiếp tục sử dụng những ví dụ đơn giản, nhưng tôi sẽ dùng ngôn ngữ của một thi nhân để giải thích chúng."
Lịch nhận ra rằng, sự lười biếng của anh (muốn mọi thứ đơn giản) kết hợp với sự tinh tế của Diễm Nhi (muốn mọi thứ đẹp đẽ) đã tạo ra một phong cách giảng dạy độc đáo và không thể bắt chước. Anh quyết định giữ lại sự đơn giản của các công thức (để mọi người dễ hiểu) và tăng cường yếu tố triết lý, ngôn ngữ cổ điển (để đáp ứng yêu cầu của triều đình). Quá trình này không chỉ củng cố mối quan hệ giữa họ mà còn khiến Lịch bắt đầu trân trọng vẻ đẹp thực sự của văn hóa cổ đại.