Sáng sớm tại Quận 5, khi những tia nắng đầu tiên chưa kịp xuyên qua màn sương bụi dày đặc, Tyler Miller đã thức giấc. Anh không ngủ được. Một phần vì chiếc giường gỗ chạm rồng phượng của nhà họ Mai quá cứng so với cái đệm lò xo ở Texas, một phần vì tiếng rao “Bánh mì đặc ruột thơm bơ” cứ lặp đi lặp lại ngoài cửa sổ như một bản nhạc hip-hop lạ lẫm.
Tyler nhìn xuống đôi bàn tay mình, vẫn còn ám mùi trà và nước mắm từ "trận chiến" hôm qua. Anh quyết tâm phải làm gì đó để chuộc lỗi với bà Cúc. "Người Texas không bao giờ bỏ cuộc trước một con ngựa khó bảo, và bà Cúc chắc chắn là một 'con ngựa' rất quyền lực," anh tự nhủ. Kế hoạch của anh rất đơn giản: Tự mình ra ngoài mua một bó hoa thật đẹp hoặc một món quà "thuần Việt" để tặng bà.
Anh rón rén bước qua phòng khách, né tránh cái lồng của con chim sáo – kẻ giờ đây chỉ cần thấy bóng dáng anh là đã chuẩn bị hít hơi để gào lên "Cướp!". Tyler đẩy nhẹ cửa, bước ra ngoài với chiếc mũ Stetson che nửa mặt và tâm thế của một nhà thám hiểm.
Mười phút sau, gã cao bồi đứng khựng lại giữa một ngã tư không tên.
"Everything is bigger in Texas, but why is the alley here so small... and why are there so many of them?"
Sài Gòn không được xây dựng theo hình bàn cờ thẳng tắp như các thị trấn ở Mỹ. Sài Gòn là một mạng lưới những con hẻm siêu nhỏ, nơi hẻm này đâm toạc vào hẻm kia, và mỗi con hẻm đều có một tiệm hủ tiếu gõ trông y hệt nhau. Tyler đi thẳng, rẽ trái, rồi lại rẽ phải theo bản năng của một người chăn bò vùng thảo nguyên. Nhưng thay vì thấy thảo nguyên, anh thấy mình đang đứng trước một đống thùng xốp và một bà cụ đang ngồi lặt rau muống.
“Excuse me, m’am? Bà có biết đường về... Gold Shop Cúc Kim Cương không?”
Bà cụ ngước lên, nheo mắt nhìn gã khổng lồ đội mũ rộng vành, rồi thản nhiên chỉ tay về phía trước: “Cứ đi thẳng tới cái cột điện có dán quảng cáo hút hầm cầu, rồi quẹo vô chỗ có con chó dữ là tới hẻm 42.”
Tyler gật đầu lia lịa dù chẳng hiểu một chữ bẻ đôi. Anh đi tiếp. Càng đi, hẻm càng hẹp. Đến một đoạn, hai bên tường nhà sát nhau đến mức Tyler phải đi nghiêng người để cái khóa thắt lưng đầu bò không quẹt vào những chậu hoa vạn thọ ven đường. Mồ hôi bắt đầu chảy ròng ròng xuống râu quai nón. Sức nóng của Sài Gòn lúc 9 giờ sáng không hề kém cạnh sa mạc Texas, nhưng nó mang theo độ ẩm khiến anh thấy mình như một miếng bít tết đang bị hấp chín.
Đúng lúc Tyler đang bắt đầu hoảng loạn vì chiếc điện thoại hết pin, một tiếng động cơ quen thuộc vang lên. Một chiếc xe máy cũ kỹ, yên xe bọc băng keo đen, dừng ngay trước mặt anh. Người lái xe là một người đàn ông trung niên, mặc chiếc áo khoác bạc màu, đội mũ bảo hiểm sờn cũ, miệng ngậm điếu thuốc lá tắt ngóm. Đó là chú Út Xe Ôm.
“Ê thằng Tây! Đi lạc hả mậy?” – Chú Út hất hàm, dùng vốn tiếng Anh "bồi" tích lũy từ thời đi làm ở khu Bùi Viện: “You... lost? Go where?”
Tyler như thấy thiên thần cứu thế. Anh vung tay múa chân: “Yes! Lost! Gold Shop! Mother Cúc! Kim Cương!”
Chú Út cười khà khà, vỗ vỗ vào yên sau xe Dream: “À, rể hụt bà Cúc hả? Lên xe đi, Út chở về. Five dollar, okay?”
Tyler lóng ngóng leo lên xe. Lại một lần nữa, đôi chân dài 1m90 của anh phải co quắp lại, đầu gối suýt đập vào tai. Chú Út rồ ga, chiếc xe lao vút đi, luồn lách qua những khe hở hẹp đến mức Tyler phải nhắm nghiền mắt vì sợ vành mũ của mình sẽ... chém vào đầu ai đó.
“Nè Tây, Út dạy cho nghe.” – Chú Út vừa lái vừa hét lên qua vai. “Ở đây muốn không lạc thì phải nhớ cái tiệm thuốc tây đầu hẻm. Mà mầy đi đâu mà đội cái mũ như cái mâm vậy? Nóng thấy bà nội luôn!”
“This is my soul, Út!” – Tyler hét lại, cố bám chặt vào hông chú Út.
“Sâu với chả bọ! Qua đây là phải học cách chạy xe ôm, học cách né công an. Nhìn mầy bự con vậy chứ vô hẻm là thua con chuột nhắt hết.”
Về đến đầu hẻm nhà Vy, chú Út dừng xe nhưng không lấy tiền. Chú nhìn cái khóa thắt lưng của Tyler rồi gật gù: “Thôi, coi như quà gặp mặt cho rể Mỹ. Nhớ dặn bà Cúc bớt gắt lại, không thằng Tây này nó héo queo tội nghiệp.”
Tyler bước xuống xe, chân run bần bật vì màn "đua xe địa hình" trong ngõ nhỏ. Anh định quay lại cảm ơn thì thấy Vy đang đứng trước tiệm vàng, mặt mày xanh mét, tay cầm chiếc điện thoại.
“TYLER MILLER! Anh có biết là em suýt gọi cảnh sát không? Anh đi đâu vậy hả?”
Tyler lủi thủi tiến lại gần, gương mặt tội nghiệp như một con ngựa bị lạc bầy. Anh giơ một nhành hoa vạn thọ vừa "nhặt" được (thực ra là xin của bà cụ lặt rau hồi nãy) ra trước mặt Vy:
“I want to buy quà cho Mother Cúc... nhưng Sài Gòn... Sài Gòn is a maze (mê cung), Vy! Tại sao hẻm lại không có tên? Tại sao mọi người đều đi xe máy nhanh như gió vậy?”
Vy nhìn nhành hoa vạn thọ – loại hoa mà mẹ cô thường dùng để... cúng chứ không phải để tặng – rồi lại nhìn gã cao bồi đang ướt sũng mồ hôi, lòng bỗng chốc mềm lại. Cô thở dài, lấy khăn giấy lau trán cho anh.
“Tyler à, ở Texas anh có thể nhìn thấy đường chân trời để tìm đường về, nhưng ở Quận 5, anh chỉ cần nhìn thấy chú Út Xe Ôm là đủ rồi. Đi vào nhà mau, mẹ em đang 'tụ kinh' trong kia kìa, anh mà đứng đây lâu nữa là bà ấy ra 'tụng' anh luôn đó!”
Tyler bước vào nhà, lòng thầm ghi nhớ bài học đầu tiên về địa lý Việt Nam: Đừng bao giờ tin vào trực giác của một cao bồi khi đứng giữa một mê cung ngõ cụt. Và quan trọng hơn, chú Út Xe Ôm chính là "Google Maps" chạy bằng cơm uy tín nhất thế giới.
Bên trong nhà, tiếng vòng cẩm thạch của bà Cúc lại vang lên lạch cạch. Bà nhìn nhành hoa vạn thọ trên tay Tyler, nhướng mày: “Nó mua hoa này về để trù ẻo cái tiệm vàng của tao hả Vy?”
Cuộc chiến vẫn còn dài, và Tyler biết, anh cần nhiều hơn là một nhành hoa để sống sót qua ngày thứ hai ở Sài Gòn.